In 2019 kent Nederland 100 jaar algemeen kiesrecht. Iedere Nederlander vanaf 18 jaar mag stemmen bij verkiezingen voor de Tweede Kamer, de Provinciale staten, Gemeenteraad en het Europees ParlementMaar tot 1919 was stemmen alleen aan mannen besteed.

Ruim 100 jaar geleden was stemmen iets dat alleen mannen mochten doen. Tot 1917 was stemmen zelfs alleen besteed aan mannen met een goede opleiding of met een goedgevulde portemonnee. Vrouwen hadden tot dat jaar niets in te brengen in het bestuur van Nederland, niet met een goede opleiding en ook niet als zij financieel hun mannetje konden staan. Terwijl de ‘gewone’ man in 1917 ook het stemrecht kreeg, kregen vrouwen alleen het passieve kiesrecht. Vrouwen konden toen wel al voor politieke functies gekozen worden, maar stemmen mochten zij zelf nog niet. Suze Groeneweg was de eerste vrouw die zich verkiesbaar stelde, voor de Tweede Kamer, na de wetswijziging in 1917. Zij werd op 3 juli 1918 ook daadwerkelijk gekozen namens de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij. Ondanks dat vrouwen zelf nog niet mochten stemmen, konden zij zich op die manier toch al mengen in de door mannen geregeerde politiek, zo is te lezen op de website van Atria, het kennisinstituut voor Emancipatie en Vrouwengeschiedenis.

In 1919 kregen vrouwen naast het passief kiesrecht ook het actief kiesrecht. Door deze uitbreiding van het stemrecht, steeg het aantal kiezers enorm met 117 procent, zo schrijft de Tweede Kamer. Toch betekent het gelijkstellen van het kiesrecht voor mannen en vrouwen niet dat er echt sprake was van gelijkheid. In de afgelopen 100 jaar zijn er weliswaar meer verkiesbare vrouwen bijgekomen in de politiek, maar nog altijd telt de politiek veel meer mannen dan vrouwen. Op de website Stemopeenvrouw.com is te lezen dat mannen en vrouwen voor de wet wel gelijk zijn, maar dat dit zich op dit moment niet vertaalt naar de politieke praktijk. Met 36 procent vrouwelijke politici scoort de Eerste Kamer op dit moment het hoogst in de gelijkheidslijst. In De Tweede Kamer en gemeenteraden zijn nog minder vrouwelijke politici te vinden.

Voor Devika Partiman was dat reden om actie te ondernemen. In 2017 bedacht ze een initiatief om de verschillen onder de aandacht te krijgen. Onder de naam ‘Stem op een vrouw’ voert zij samen met anderen actie om meer vrouwen en meer diversiteit in de politiek te krijgen. “We hebben nu 100 jaar vrouwen in het parlement, maar nog nooit evenveel vrouwen als mannen gehad. Het is gewoon echt tijd dat het fifty fifty wordt”, zegt ze tegen de NOS.

Het 100 jaar actief vrouwenkiesrecht en daarmee het 100 jaar algemeen kiesrecht zijn natuurlijk niet uit de lucht komen vallen. Aan het kiesrecht voor vrouwen ging flink wat protest en actie vooraf. Geschiedenisdocent van middelbare school De Hartenlust Janno van der Eem vertelt hier meer over. Katja van Andel, een feminist die zich graag inzet voor vrouwenrechten en zich bezighoudt met vrouwenrechten en gelijkheid in haar studiespecialisatie Gender & Sexuality, vertelt over wat er 100 jaar later in 2019 gedaan kan worden om meer vrouwen in de politiek te krijgen.