Sinds de jaren 50 is plastic niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. In het begin leek het een wonderproduct. Plastic was goedkoop en snel te produceren. Maar al snel werd duidelijk dat het ook een product was dat voor veel schade zorgt en dan vooral in de natuur.

Een van de grootste problemen is het gebruik van het zogenaamde ‘single use plastic’.
Je ziet het overal voorbijkomen, een broodje dat je in een plastic zakje stopt in de supermarkt of een stronk broccoli in een plastic verpakking. Dit soort single use plastic is de grootste boosdoener en het heeft bovendien geen functie. ‘Het is nergens voor nodig om groente en fruit in een plastic zak of verpakking te doen. Het wekt de indruk dat het dan schoner en meer hygiënisch is maar als je groente wast of kookt wordt het toch al schoon’. Aldus een woordvoerster van het Wereld Natuur Fonds (WNF).
Jaarlijks produceren we ruim 300 ton plastic wereldwijd. Een groot deel van dit plastic komt in de natuur terecht doordat het wordt weggegooid. De oceaan moet hiervan per jaar tegen de tien ton incasseren en dit volume hoopt zich op. Het plastic vergaat niet maar verweert met de jaren wel en hierdoor komen er ook minuscule deeltjes plastic in de oceaan terecht. De therm ‘plastic soep’ – die je de laatste jaren steeds meer hoort in het nieuws – dateert uit het jaar 1997. De Amerikaanse kapitein Moore zag tijdens het varen door de grote oceaan een boel plastic drijven. Toen hij later terugkeerde naar deze plek bleek het te gaan om een oceanisch gebied waar meer plastic dreef dan op andere plekken en het bleef niet beperkt tot drijven. Het zat ook in kleine deeltjes onder het wateroppervlak. Het was kapitein Moore die voor het eerst over de plastic soep sprak. Inmiddels spreken we niet meer over één plastic soep maar zijn er veel meer locaties in de oceaan waar dit begrip op van toepassing is.

Ook op minder voor de hand liggende manieren komt plastic in de oceaan terecht. Handelingen zoals tandenpoetsen of het wassen van bepaalde soorten kleding dragen ook bij aan het vervuilen van de oceaan, dit wordt ‘plastic lekkage’ genoemd. Het Wereld Natuurfonds is sinds drie jaar bezig met een project om deze vorm van plasticvervuiling tegen te gaan. Hierbij focust de organisatie op het voorkomen bij de bron. Met meer dan zestig kantoren wereldwijd werkt het WNF aan oplossingen in samenwerking met overheden en burgers zodat plastic lekkage wordt verminderd.

Er zijn talloze initiatieven opgezet om het plasticprobleem op te lossen, en dan vooral oplossingen om single use plastic te verminderen. Het recyclen van plastic is al een stap in de goede richting maar het gebruiken van andere materialen is misschien nog beter. Zo heeft bijzonder hoogleraar Gert Jan Gruter (UvA) een variant op de plastic PET fles verzonnen die gemaakt is van suiker. Het product zit nog in de testfase maar Gruter verwacht binnen enkele jaren zijn product op de markt te brengen.

Ingmar Kuitert spreekt over de plastic soep en de mogelijke oplossingen met Jan Joris Midavaine, hij is projectmedewerker bij belangenorganisatie KIMO. Deze organisatie houdt zich bezig met het schoonhouden van de stranden en de oceaan en vertegenwoordigt een groot aantal kustgemeenten in Nederland. KIMO werkt ook op internationaal niveau samen met Brussel omdat dit probleem natuurlijk niet alleen nationaal op te lossen is. Ook bezoekt Ingmar Kuitert Gert-Jan Gruter. Deze hoogleraar/onderzoeker heeft een variant op de plastic PET fles ontworpen. Hij vertelt ons meer over het product en waarom dit een goede oplossing is.