Nu de eindexamens er weer op zitten, sluiten ruim 200.000 scholieren hun middelbareschooltijd af. Maar doorstuderen? Een recordaandeel scholieren stelt dat nog even uit. Het percentage jongeren dat eerst een tussenjaar neemt is sinds 2008 gestegen van 6,7 naar 10,5 procent. Wat zijn de redenen? Reizen, werken, studiekeuzestress of de afschaffing van de basisbeurs? Waar de vorige generatie nog een studiebeurs kreeg, moeten de studenten van nu het doen met een leenstelsel. Is dit dé reden voor het nemen van een tussenjaar?

Van backpacken in Australië tot het werken bij de Albert Heijn en van vrijwilligerswerk doen in India tot het volgen van een high school in de Verenigde Staten. Het nemen van een tussenjaar is een groeiend fenomeen. Als het aan Daniëlle Vogels van het TussenjaarKenniscentrum ligt, is het afschaffen van de basisbeurs en de komst van het leenstelsel een mogelijke verklaring voor de stijging. Volgens haar zou de druk op scholieren zijn toegenomen om meteen de juiste studie te kiezen. Maar houden een tussenjaar en het leenstelsel ook inderdaad verband? Een gesprek met Megan Hofman die momenteel zelf een tussenjaar heeft en met Loth van Veen, oprichter van de studiekeuzeorganisatie Intermijn.

Een organisatie als Intermijn, maar ook het studiekeuzeplatform van Tom Dekker, biedt jongeren een helpende hand in het oerwoud aan studies. Zo heeft Intermijn een groepsprogramma ontwikkeld met allerlei activiteiten over het opdoen van zelfkennis, zelfvertrouwen en het verbreden van de horizon om vanuit daar een studiekeuze te maken. Hetzelfde geldt voor het platform van Dekker die persoonlijke begeleiding biedt aan zoekende jongeren. “Wat ik merk in mijn begeleiding is dat jongeren behoefte hebben aan iemand die overzicht bewaart en structuur aanbrengt in het aanbod.” Hij heeft daarnaast een overzicht van opties om een tussenjaar in te vullen met onder andere het studiekeuzeprogramma van Intermijn. “Jongeren kunnen organisaties vergelijken met activiteiten in zowel binnen als buitenland. Ik merk dat de vraag naar die organisaties toeneemt als ik kijk naar mijn bezoekersaantallen. “

Reden voor de toename in jongeren die een tussenjaar nemen, ziet Dekker enerzijds in de komst van het leenstelsel. “Je leent nu natuurlijk geld voor je studie. De financiële gevolgen daarvan zijn dus ook wat groter waardoor jongeren meer of langer nadenken over hun definitieve keuze. Aan de andere kant kantelt ook het beeld van een tussenjaar. Vroeger werd dat gezien als een verloren jaar waarin jongeren op de bank lagen en niks deden en nu wordt het veel meer gezien als een goed rustpunt. Als je het goed invult kun je het waardevol inzetten.”

Ook Van Veen ziet een tussenjaar niet als iets slechts. “De wereld ligt echt aan je voeten. En ik denk dat het heel goed is om dan eens te gaan kijken, hoe zit ik nou verder in elkaar, wat vind ik belangrijk in het leven, in mijn werk later, in een studie, hoe leer ik het beste en wil ik wel studeren? Ik denk dat het heel goed is om je dat allemaal af te vragen voordat je een keuze maakt en daar kan je in zo’n rustjaar goed over nadenken.”