Werken in het buitenland terwijl je in Nederland woont? Het gebeurt. Volgens de meest recente cijfers van het Centraal Bureau Statistiek (CBS) zijn er ruim 21 duizend Nederlanders die in Vlaanderen werken. Maar het is niet zo makkelijk als dat het misschien lijkt. Bij werken in het buitenland komt nog een heleboel meer kijken dan alleen de grens over steken.

Belastingen, verzekeringen, reistijd. Het komt er allemaal nog extra bovenop zodra iemand ervoor kiest om over de grens te gaan werken. Toch maakten, volgens het CBS, ruim 21 duizend Nederlanders in 2016 de keuze om in het buitenland aan de slag te gaan. Daarvan werkten elf duizend mensen in Vlaanderen en tien duizend in Nedersaksen of Noordrijn-Westfalen.

Voor theatermakers Marjo van der Pols en Kaas Wagenaar is de keuze waarom ze ook in het buitenland werken, heel simpel: “We nemen gewoon elke opdracht aan die ons wordt aangeboden”, legt Marjo van der Pols uit. Als ZZP’ers zijnde hebben ze niet de luxe om opdrachten af te slaan, ook al vinden ze plaats over de grens. Marjo en Kees hebben samen het bedrijf Fabela Rozo, waarmee ze theaterproducties maken door heel het land heen. De laatste paar jaren worden ze ook steeds vaker gevraagd door Belgische culturele bureaus. “Het is altijd een soort tripje, een vakantie bijna. Ook al is het ‘maar’ België of ‘maar’ Duitsland en ben je er met een paar uurtjes reizen, het voelt toch al echt als buitenland.”

Er zitten dan ook duidelijke verschillen tussen werken in Nederland of werken over de grens. “Nederlandse mensen zijn veel directer”, legt Kees Wagenaar uit. “Je moet hierop dan ook je theatervoorstellingen aanpassen, zodat je zelf ook minder direct bent.” Marjo noemt nog een ander verschil. “In België zijn ze veel gastvrijer. Er wordt bijvoorbeeld heel veel aandacht besteed aan de catering en of je wel genoeg eten hebt. Dat is altijd wel een leuk extraatje van werken met Belgen.”

Vanuit Nederland werkten bijna 10 duizendwerknemers in Nedersaksen of Noordrijn-Westfalen en 11 duizend in Vlaanderen. Dit meldde het CBS afgelopen vrijdag. Wij gingen hierover in gesprek met Nick Tax, medewerker van het GrensInfo Punt Nederland. Ook spraken wij hierover Marjo van der Pols en Kees Wagenaar, twee theatermakers die ook over de grens theater maken.

Maar het is niet alleen maar rozenkleur en maneschijn als het neer komt op werken in het buitenland. Op de grens in Nederland zijn er meerdere GrensInfo Punten: plekken waar je als grenspendelaar informatie kunt opvragen over belasting, verzekeringen en over werken in het buitenland in het algemeen. Deze punten zitten verspreid over de grens en er zitten ook een paar over de grens, in België en Duitsland. Deze punten zijn hard nodig, want aldus medewerker Nick Taks, komen er veel mensen met vragen en komen er nog meer mensen aankloppen omdat het ook daadwerkelijk fout gaat. “Het maakt het er niet makkelijker op met de belasting als je in het buitenland gaat werken”, geeft Nick Taks toe, “maar daarvoor zijn wij hier.”

Het is namelijk zo dat binnen Europa is afgesproken dat je belasting betaalt in het land waarin je werkt. Omdat je bijvoorbeeld in België meer belasting betaalt dan in Nederland, is daar in Nederland een compensatieregeling voor bedacht: wat je in België aan belasting betaalt en wat in je Nederland aan belasting zou betalen. “Zodra daar een verschil in zit wordt dat door de Nederlandse overheid gecompenseerd waardoor je eigenlijk nooit een verlies lijdt.”

Omdat Marjo en Kees worden ingehuurd door buitenlandse bedrijven, hoeven zij zelf niet door de moeilijkheden van Belgische of Duitse belastingen heen te gaan. Maar dit betekent niet dat het allemaal vlekkeloos gaat. “Je moet vaak wel langer op je geld wachten als je in het buitenland hebt gewerkt”, stelt Kees. Daarbij komt ook kijken dat ze over de grens hun theaterstukken zo ver mogelijk moeten aanpassen dat de Frans- en Duitstalige kinderen ook de voorstelling snappen. “We proberen het altijd een soort jabbertalk te maken, maar dat is wel één van de grotere uitdagingen voor ons als we over de grens werken.”