Het veranderende klimaat met alle bijkomende factoren hebben veel invloed op de wijnbouw. Zowel in Frankrijk als in Nederland. In de toekomst zal het klimaat overal veranderen en krijgt Nederland de omstandigheden van Bordeaux. Ook in Bordeaux zelf schuift het klimaat op. Hoe spelen de wijnboeren in Bordeaux hierop in en misschien nog interessanter: wordt Nederland het nieuwe wijnland?

Kees van Leeuwen, professor wijnbouw aan de landbouwuniversiteit van Bordeaux Sciences Agro, woont in Bordeaux en weet alles over de effecten van klimaatverandering op de wijnbouw. Hij vertelt dat Bordeaux ongeveer 115.000 hectare aan wijnvelden telt en er ongeveer 7000 wijnboeren zijn. Nederland telt tussen de 100-200 hectare en heeft zo’n 50 wijnboeren. Hij legt uit wat de ideale omstandigheden zijn om druiven te laten groeien en wijn te verbouwen. ‘’In Bordeaux is de oogstmaand in september tot begin oktober. Dit is het ideale moment om de druiven te laten rijpen, omdat het wat koeler is. Je krijgt dan optimale kwaliteit.’’

Om goede wijn te maken heb je niet alleen een goed klimaat maar ook een goede bodem nodig. Nederland heeft niet uitermate goed geschikte bodems behalve in Limburg, aldus van Leeuwen. ‘’Kalkgrond en kiezelgrond is heel goed. Nederland heeft natuurlijk veel rivierkleigrond en zand. Daar kan je prima op verbouwen,maar het zijn niet de allerbeste gronden voor topkwaliteit. Maar door trial and error kan er veel worden uitgevonden en ontwikkeld.’’

Factoren met invloed op wijnkwaliteit

Er zijn een aantal factoren die invloed hebben op de rijping en het suikergehalte van de druif. Een van deze is de temperatuur. Wijnstokken bouwen suikers op in de druiven en als de druiven vergist worden, wordt deze suiker omgezet in alcohol. Hoe meer suiker, hoe meer alcohol. Onder hoge temperaturen zit er meer suikers in de druiven en dus meer alcohol in de wijn. ‘’In juli of augustus kun je ook wijn maken,maar dan smaakt het minder lekker want dan bevatten de druiven te veel suiker waardoor je een te hoog alcoholpercentage krijgt. Er is dan niet genoeg zuur dus de wijn mist dan wat frisheid en ook de aroma’s zijn wat minder complex.’’

In de volgende audio vertelt Van Leeuwen over Bordeaux in het specifiek. Vervolgens spreekt Esliabeth Lécomte, streekboer in Saint-Emilion. Sinds een aantal jaar heeft ze een nieuwe druifsoort geoogst en mengt deze met de Merlot druiven. Het levert een complexe wijnsmaak op en iedere wijnboer zoekt dit, naar haar zeggen.

Hogere temperatuur is dus een factor die invloed heeft op wijnkwaliteit, maar een veranderend neerslagregime en aanhoudende droogte spelen ook een rol. Wanneer deze factoren door een veranderend klimaat toenemen, heeft dat effect op de wijn. ‘’De klimatologische omstandigheden hebben invloed op de smaak, ofwel de stijl van de smaak. Dit kan luchtig zijn, zwaar, geconcentreerd of fruitig.’’ Wijnboeren hebben altijd al ervaren dat het ieder jaar verschilt. Je hebt koele, natte, warme en droge jaren en de smaak hangt hiervan af. Dit noem je het vintage-effect, ofwel het jaar-effect. Dit betekent dat ieder jaar de wijn anders smaakt. Als je eenzelfde wijn proeft van verschillende oogstjaren, zal het nooit helemaal hetzelfde zijn.

Toekomstig Europa

 Over de hele wereld verandert het klimaat en dat schept mogelijkheden voor gebieden die tot nu toe te koel waren om druiven te laten rijpen, zoals Nederland, België en Engeland. ‘’Er is duidelijk groei te zien in de wijnbouw in deze nieuwe landen. In Engeland is er zelfs in de afgelopen twintig jaar al 2000 hectare aangeplant. In gebieden waar het al te warm was, zoals het zuiden van Spanje en Italië en Noord-Afrika, wordt het in de toekomst moeilijker om kwalitatief hoogwaardige wijn te maken. In Bordeaux wordt het klimaat ook warmer maar er zijn aanpassingen mogelijk.’’ Iedere regio of specifieke streek kan aanpassingen doen en enkele hiervan zijn:

  • Waar veel reliëf is, is het mogelijk de wijngaarden steeds hoger aan te planten. Als je de hoogte ingaat wordt het steeds koeler. In Bordeaux is dat niet mogelijk,want het hoogste punt daar is ongeveer 120 meter.
  • Andere variëteit druif. Een optie is om druivensoorten te verbouwen die later rijpen. Sommigen zijn eerder of later rijp in de variëteit en omdat het warmer wordt, is het mogelijk door een andere soort te planten, de oogstdatum toch ieder jaar op hetzelfde moment te laten plaatsvinden.
  • Irrigatie. Ook dit is een optie maar dit is een antwoord op het feit dat het steeds droger wordt. Het probleem dat hierbij komt kijken is dat het helemaal niet milieuvriendelijk is, en duur ook. Het is beter om andere mogelijkheden te zoeken. Met de klimaatverandering is er natuurlijk steeds minder water beschikbaar dus het is niet verstandig het minder beschikbare water hier dan voor te gebruiken. Het is dan beter om wortelstokken te gebruiken die heel droogte-resistent zijn, aldus van Leeuwen.

In Bordeaux wordt het in de toekomst steeds warmer en droger waardoor er minder witte wijn kan worden geproduceerd. Op het moment kan er van nog maar 10% van de oogst witte wijn worden gemaakt en dit zal afnemen omdat het typisch iets van koele klimaten is. Deze vind je dan ook voornamelijk in New Zeeland, de Bourgogne, de Elzas en in Nederland. Nederland kan dus best het nieuwe Frankrijk worden wat betreft de witte wijn.