Emetofobie: een fobie voor overgeven. Bij de tweeëntwintig jarige Coosje Heijmerink beheerste deze angst voor vele jaren haar leven. Op het ergste moment durfde ze bijna niet naar school, uit angst om in een volle college zaal over te geven. Inmiddels weet ze er mee te leven, maar ze verkiest stellig de fiets boven de hobbelige bus en drinkt nog altijd meerdere glazen water tijdens het uitgaan. 

Een fobie voor overgeven, wat betekend(e) dat voor jou?

Angst, het betekend angst. Hoe het er uit ziet, hoe het ruikt, alles aan overgeven vind ik heel eng.

Hoe uit(te) het zich?

Het is heel jong begonnen. Het was eerst altijd alles er omheen: alles triggerde mij eigenlijk. Vroeger keek ik Grey’s Anatomy, maar ik moest altijd wegkijken als er scenes in zaten waarbij ze overgaven. En bijvoorbeeld als ik met mijn broertje in de auto zat en hij werd wagenziek, raakte ik compleet in paniek. Maar ook als we gingen drinken en vriendinnen werden misselijk, was de paniek heel erg. Ik werd heel erg angstig, heel bang. Als ik merkte dat ik zelf misselijk of wagenziek werd, dan raakte ik nog meer in de stress. Langzaamaan werd ik er bewust van dat hoe meer je je angst onder ogen komt en hoe meer je jezelf er mee confronteert, dat het dan minder wordt. Ik ben in de afgelopen jaren het minder gaan ontwijken, niet meer weg gaan kijken bij scenes waarin mensen overgeven en toen werd de angst steeds minder erg. Wat niet is weg gegaan en alleen maar erger is geworden, is de angst om zelf over te geven.

Weet je nog het moment dat het begon?

Ik heb een vage herinnering van toen ik zeven of acht was, mijn jongste broertje had toen nog een leeftijd waarbij hij gevoerd moest worden. Ik was hem toen aan het voeren en hij heeft zijn eten over mij heen uitgespuugd. Dat is de laatste herinnering die ik heb waarbij ik niet in paniek raakte van kots. Ik denk dat het daar mis is gegaan, dat er een soort kortsluiting in mijn hoofd is ontstaan. Het rare is dat het toen helemaal geen big deal was. Ik ben toen gewoon naar boven gelopen, shirt omgewisseld en er was niets aan de hand.

Hoe heeft het je leven op het ergste punt beïnvloed?

Het is het lullige dat ik dus zelf ook wagenziek ben en dat met de combinatie van de angst dat ik misschien misselijk zou worden, zorgde ervoor dat ik mezelf zo gek maakte dat ik soms zelfs niet naar school durfde. Ik was bang dat ik in de collegezaal zou gaan overgeven en dat mensen dat dan zouden zien. ‘Dan kan ik beter niet gaan’ dacht ik dan af en toe. Met de bus was dat hetzelfde: ‘Wat als ik wagenziek word in de bus?’. Omdat ik daar zo over ging stressen, werd ik ook daadwerkelijk misselijk. Ik interpreteerde dat heel erg als ‘Zie je wel, je wordt ook misselijk’. Ik stapte dan direct uit de bus, halverwege de route, en dan stond ik daar vaak van ‘Hoe moet ik nu naar school?’. Het bleef niet alleen bij de bus, ook de trein en de metro werden plekken waarbij ik in paniek raakte, terwijl je daar niet eens last hebt van wagenziekte.

Heb je er nog steeds last van?

Het komt nog wel terug. Ik heb heel lang genegeerd dat het een paniekstoornis is, want het is makkelijker om te accepteren dat je gewoon lichamelijk snel misselijk wordt dan dat er echt mentaal iets mis is. Ik weet nu dat ik het niet moet gaan ontwijken, want dan wordt het weer erger. Maar het komt nog steeds wel eens voor dat ik angstig word, omdat ik dan in een drukke ruimte ben of als ik veel heb gedronken.

Doe je dingen om de misselijkheid te voorkomen? Bewust of onbewust?

Ja ik ga nooit met de bus, ik ga altijd fietsen of met de trein. Bussen mijd ik zolang het kan. Ik weet dat dat de enige plek is waar het ook echt kan gebeuren. Ook merk ik dat als ik uitga, ik minder alcohol drink en neurotischer veel meer water tussendoor ben gaan drinken, om te zorgen dat ik niet misselijk word. Ik ben soms nog wel heel erg bezig met het voorkomen van misselijk worden. Maar dat zijn niet meer van de hele erge dingen. Ik blijf niet meer thuis, omdat ik bang ben dat ik ergens kan overgeven.

Heb je dingetjes die helpen om te kalmeren?

Het helpt heel erg om bewust en rustig adem te halen, omdat je dan je lichaam dan automatisch kalmeert. Dan gaat een stuk van de nep misselijkheid weg en is het een stuk makkelijker om jezelf er van te overtuigen dat het allemaal mentaal is.