Het komt je mogelijk bekend voor. Een overvolle trein en de hele rit moeten staan om bij de halte van bestemming er achter te komen dat andere treinstellen in de trein gewoon leeg waren. Om dit probleem aan te pakken heeft de NS een zitplaatsvinder geïnstalleerd in de trein.

In de afgelopen paar jaar is het steeds drukker geworden op het Nederlandse spoor. Door een forse toename in het aantal reizigers worden er steeds meer en langere treinen in gezet op drukke trajecten. Ondanks deze maatregelen moeten reizigers nog met grote mate regelmaat staan in de trein. Volgens NS woordvoerder Erik Kroeze komt dit door een slechte passagiers verdeling over de trein waardoor er vaak nog wel plek is maar deze niet gevonden worden. Om passagiers beter te verdelen heeft de NS een functie binnen de reisplanner app gelanceerd waarop reizigers de precieze bezettingsstatus van treinstellen kunnen zien.

“We worden in Nederland steeds afhankelijker van technologie” aldus gedragspsycholoog Ruud Breda. “De maatschappij wordt steeds ingewikkelder. Waar er vroeger veel minder reizigers waren en de mensen nog wel de rust hadden om een zitplaats te zoeken is dit nu niet meer zo.” De technologische ontwikkeling van de NS is niet geheel nieuw. In april van 2018 werd de nieuwe functie geintroduceerd op een geselecteerd aantal trajecten. Omdat de benodigde apparatuur om dit project landelijk uit te rollen nog niet aanwezig is op bepaalde trajecten is de app functie niet compleet. Met sensoren in het spoor, die van origine bedoeld waren voor goedere treinen, wordt het gewicht van treinstellen bepaald.

Hoe werkt de functie precies?

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat wij als mensen kudde gedrag vertonen. Het, niet verspreiden over de trein, zou dus voortkomen uit sociale druk. “Het idee dat mensen in een coupe,die wel al een zit plek hebben, je aan gaan kijken zorgt al voor genoeg sociale druk om je niet te gaan verplaatsen.” Vertelt Breda. “We zien continu dat technologie dit groepsgedrag sterk beinvloed. Neem bijvoorbeeld van die gezondheidsapps waarin technologie probeert om ons gezonder te laten leven.”

“Het menselijke kuddegedrag werkt heel sterk door op de mens als individu. Je zult een groot persoonlijk belang nodig hebben om dit te doorbreken. Dus als dit grote belang er niet is zijn we sneller geneigd te groep te volgen. Het vinden van zitplaatsen in de trein behoort zeker tot dat laatste. Zitten is sowieso een gek iets. Het komt namelijk niet uit onze natuur maar is iets wat wij onszelf hebben aangeleerd. Zitten is ook zeker niet gezond voor ons, maar het is wel iets wat we graag doen als we zitten te wachten.”

Tijdens het NOS journaal van radio NPO 1 vertelt perswoordvoerder van de NS dat van alle reizigers die moeten staan ruim 30% ergens, vederop in de trein, een zit plek kunnen vinden. Met de functie wil de NS het kuddegedrag beinvloeden zodat het reizigers comfort verbeterd. Onder de reizigers is de mening over de functie flink verdeelt.

Wat vindt de reiziger?

Ondanks deze verdeeldheid lijkt de NS zelf erg tevreden over het resultaat van de test. Ruud breda is zelf van mening dat de app van de Ns mogelijk verandering kan maken “Pm het gedrag te veranderen moet er veel gebeuren. Mensen moeten weten van het bestaan van de app, de app moet gebruikt gaan worden en de app moet goed werken. Als de reizigers dat allemaal gedaan hebben dan zal er mogelijk een verandering onstaan in het gedrag.”

De nieuwe trajecten waarop de appfunctie werkzaam gaat zijn:

  • Hoorn – Sloterdijk (IC)
  • Alkmaar – Sloterdijk (IC)
  • Utrecht – Nijmegen (IC)
  • Utrecht – Nijmegen (IC)
  • Denhaag – Schiphol (IC)
  • Dordrecht – Nijmegen (SPR)
  • ‘s-Hertogenbosch – Oss (Spr)
  • Nijmegen- Arhnhem (spr)

Gedurende de loop van 2019 hoopt de Ns dit aantal flink uittebreiden zodat alle grote trajecten gedekt worden door de functie. De laatste kleine trajecten zullen volgen in 2020. Uiteindelijk streeft de NS naar een comfortabele reis en een zitplek voor elke reiziger.

Wat zijn de meningen over deze nieuwe functie?