Een latte met havermelk, een soya cappuccino, of een dirty chai. Wellicht Chinees voor de oudere generatie, maar voor millennials hebben deze termen wel degelijk een betekenis. Koffie is hip. Waar vroeger een vast bakje Douwe Egberts werd geserveerd, kan men nu kiezen uit verschillende soorten bonen, zetmethodes, en zelfs plantaardige melksoorten. Vooral de filterkoffie groeit in populariteit.

Voor de leken onder ons, is een korte uitleg handig: er komt meer bij kijken dan een koffiefilter en gemalen bonen. We hebben het namelijk niet over de ouderwetse Philips koffieapparaten die standaard bij oma en opa in de keuken gevonden kunnen worden, of de traditionele rode zakken waar met een schepje in oude, zeer donkere gemalen koffiebonen wordt gevist. Nee, de hedendaagse filterkoffie is niet zo simpel om te zetten.

Die zetmethodes, die maken de filterkoffie extra bijzonder. De keuze uit filterapparaten is overweldigend, Je hebt aeropress apparaten (een soort plastic trechter met onderin een heel dun filter), V60 trechters (die wat meer weghebben van een traditioneel filter apparaat), en een french press (populair onder studenten). Welk apparaat het beste is? Tja, dat hangt af van het recept. U leest het goed, het recept. Elke filterkoffie heeft, in de koffietenten waar hij geschonken wordt, zijn eigen bijbehorende ‘recept’. Factoren zoals de waterhoeveelheid, de maling van de koffieboon en de doorlooptijd (de tijd die het kost om het hete water door de koffie te laten lopen) hebben allemaal invloed op de uiteindelijke smaak van de koffie. Deze recepten worden continu uitgeprobeerd en aangepast, om uiteindelijk men van de best mogelijke filterkoffie ervaring te kunnen voorzien. Veel werk, voor een simpel kopje koffie. Vanwaar dan al die moeite voor een simpel bakje leut?

“Men heeft een groeiende interesse in de herkomst van hun koffie”, zegt barista Marijn den Boer, werkzaam bij de Coffee Company in Utrecht. Webwinkels Coolblue en bol.com kunnen den Boer’s uitspraak makkelijk beamen: Coolblue zag in 2017 een stijging van maar liefst 58% in de verkoop van filterapparaten; bol.com zag een stijging van 30%. Die koffie subcultuur lijkt dan ook echt begonnen te zijn in dat jaar. “Je merkt wel dat toch een klein deel graag verschillende smaken willen proeven; niet alleen met filterkoffie maar ook espresso. Dan willen ze de espresso uit Colombia proberen, of uit Brazilië of Ethiopië. Klanten zijn zeer benieuwd hoe verschillend de smaken zijn. Het idee van zwarte koffie is toch gewoon zwarte koffie, verdwijnt. Men wil graag proeven hoe zo’n koffie op zichzelf proeft De interesse in de single origin is ontstaan vanuit de espresso, langzaam doorgestroomd naar de filterkoffie.”

De term single origin heeft betrekking op de koffiebonen. De Douwe Egberts bonen zijn niet langer speciaal genoeg, want zo blijkt: deze bonen komen uit verschillende regio’s. Bij single origin is dit niet het geval. “De koffie moet van één plantage komen, of van een gebied waar verschillende plantages staan. In ieder geval van een specifiek gebied of plantage,” aldus van den Boer “Er zijn nu zoveel plekken te ontdekken, zoveel plaatsen waar koffiebonen vandaan komen. Vroeger werd allerlei soorten bonen bij elkaar gegooid in een blender; nu wordt er aandacht besteedt aan de single origin.”
Heeft de regio van herkomst dan zoveel invloed op de smaak? Koffie is toch koffie? “De klimaatomstandigheden in verschillende landen zijn heel anders; luchtvochtigheid, bodemsoort, mineralen in de bodem, hoogte; ze hebben allemaal invloed heeft op smaak van koffie. Sommigen vinden hun ouderwetse zwarte koffie het beste, dan kan natuurlijk ook. Deze soorten koffie zijn gewoon wat avontuurlijker.”

Voor de avonturiers onder ons, blijkt het bestellen van een Afrikaanse filterkoffie een  ervaring te zijn. Deze koffies zijn vaak fruitig, en gaan qua smaak richting een donkere thee. Van den Boer sluit zich aan bij mijn bevindingen; “Mijn favoriet is momenteel een koffie uit Burundi. Op de verpakking staan tonen van jasmijn en allemaal soorten fruit. Persoonlijk vind ik hem naar gedroogd fruit smaken. Een beetje rozijn-achtig.”
Koffie met een rozijnensmaak. Wat zijn we als millennials toch creatief.