In de twee dagen na het neerhalen van MH17 hebben medewerkers van een Russische trollenfabriek meer dan 65.000 tweets verstuurd, bedoeld om de ramp in de schoenen van Oekraïne te schuiven.

Dat concludeert de Groene Amsterdammer. Eerder dit jaar had het opinieweekblad al aangekondigd dat Russische internettrollen zich hadden gemengd in de discussie rond om MH17, maar de schaal van de operatie was tot heden onbekend.

Dat is nu echter helder geworden na onderzoek van een data-analyse, vrijgegeven door Twitter. Hierin stonden meer dan negen miljoen tweets afkomstig van het zogenoemde Internet Research Agency (IRA) in Sint-Petersburg, een bekende trollenfabriek die onder andere ook actief was bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

“Wij zijn die negen miljoen tweets gaan analyseren door te kijken ‘wanneer zien we gekke pieken?’. Die pieken zagen we rond MH17 heel hoog schieten, zelfs hoger dan bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen, wat wij heel opmerkelijk vonden” vertelt Coen van de Ven, journalist voor de Groene.

De Russische internettrollen hadden in het begin nog geen helder beeld van de situatie. Zo blijkt uit de eerste tweets die beweren dat er een Oekraïens vliegtuig is neergeschoten. Maar de ochtend na de crash werd er een duidelijke pijl getrokken: Oekraïne heeft het vliegtuig uit de lucht geschoten ter provocatie. Deze boodschap werd wijdverspreid door onder meer de hashtags: #Kievheeftboeingneergeschoten, #KievProvocatie en #Kievspreekdewaarheid. Ook pro-Russische media pikte deze boodschap op.

De trollenfabriek pushte er op de eerste dag (18 juli 2014) zo’n 40.931 tweets uit met een van de bovengenoemde hashtags. De dag daarop volgde er nog 24.844 andere tweets, waarna de operatie alweer tot zijn einde leek gekomen. Van de Ven: “Het lijkt haast alsof MH17 een soort eerste testcase was voor de trollenfabriek IRA. Voor MH17 was er namelijk weinig activiteit, toen piekte ze opeens ongekend hoog de 2 dagen na de ramp, maar sindsdien zijn ze nooit meer zo actief geweest. Alsof ze even wilde testen hoe ver ze konden gaan.”

De ramp is inmiddels vijf jaar geleden. Op 17 juli 2014 boarden 298 mensen nietsvermoedend vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur. De Boeing van Malaysia Airlines werd die dag uit de lucht geschoten door een BUK-raket, boven het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne. Alle inzittende kwamen om het leven, waaronder 196 Nederlanders. Onderzoek van het justitieel onderzoeksteam Joint Investigation Team (JIT) wees uit dat de raket was afgeschoten vanaf een Russische lanceerinstallatie bij Koersk.

In onze radio-uitzending gingen we verder in gesprek met Coen van de Ven: