Zodra het lekker weer wordt lijkt Nederland massaal met zijn alle vrij te nemen en het beste plekje op het terras of op het strand te willen bemachtigen. Maar door je huid bloot te stellen aan de zon, zonder enige bescherming, verbrand je huid. Hierdoor wordt de kans op huidkanker versterkt en huidkanker is een groot probleem in Nederland.

Dat je van de zon verbrandt, is voor iedereen duidelijk. Maar toch is huidkanker de meest voorkomende kankersoort in Nederland blijkt uit cijfers van het IKNL. Dit komt voornamelijk door je huid bloot te stellen aan uv-straling van de zon, maar óók door het gebruik van de zonnebank.

Dertig jaar geleden verbrande de mens minder snel dan dat wij nu doen. Sinds de jaren ‘80 zitten er minder deeltjes zoals roet en zwavel in de lucht. Dat komt onder meer door roetfilters en katalysatoren in auto’s en door maatregelen van fabrieken. Nu deze deeltjes minder in de lucht hangen is er meer ultraviolette straling die de onze aarde bereikt. Maar ons gedrag hebben wij niet aangepast. Nog steeds zie je mensen vol in de zon zich bruin laten bakken.

‘Het is echt belangrijk dat mensen zich beschermen tegen de zon. En al helemaal als zij naar het zwembad, strand of echt willen gaan bakken. Lange kleding en minstens factor dertig raden wij altijd aan,’ aldus verpleegkundige dermatologie Darwin Woodly.

Uit cijfers van het CBS blijkt dat kanker de meest voorkomende doodsoorzaak is in Nederland. Bij bijna 47.000 van de 153.000 sterfgevallen in 2018 was kanker de oorzaak, net als in de afgelopen jaren ruim 30 procent. Volgens het KWF krijgen elk jaar 60.000 mensen huidkanker.

In Australië is een polsbandje ontwikkeld in de hoop dat mensen bewuster worden van de zon. Ellen Hermans geeft aan toch onder de zonnebank te gaan ondanks de gevolgen. Jorrit Colenbrander, medewerker bij de huisartsenpost, geeft zijn mening over het polsbandje.

DNA
Maar wat gebeurt er nou precies met je huid als je verbrandt? Volgens Jorrit Colenbrander, medewerker bij een huisartsenpost, vertelt: ‘Als je huid verbrandt door de zon, komt dit door de uv-stralen. Je huid kan licht verbrand zijn, dat herken je aan een rode of roodbruine huid met een lichte zwelling. Maar, bij een ergere verbranding word je huid ook pijnlijk’.

Wat er precies gebeurd met je huid is dat er in je opperhuid veel cellen doodgaan. Hierdoor ga je na een aantal dagen vervellen en in extreme gevallen kun je ook blaren krijgen.

 Volgens het KWF kan je op langer termijn nog veel schaden ondervinden. Mocht je als kind veel verbrand zijn, is de kans op huidkanker verdubbelt op latere leeftijd. Elke keer als je verbrandt, beschadigt je DNA onherstelbaar. Hoe vaker je dus verbrandt, hoe groter de kans op huidkanker wordt.

Volgens het onderzoek ‘De epidemiologie van huidkanker: zorg om de zorg’, is huidkanker in principe een vermijdbare aandoening, aangezien de meeste huidtumoren het gevolg zijn van overmatig blootstelling aan uv-straling bij mensen met een lichte huidskleur. In de jaren ’80 is het algemeen geaccepteerd geworden dat overmatig zon blootstelling de kans op het krijgen van een melanoom vergroot. In 1992 heeft het WHO (World Health Organization) verklaard de vermindering van blootstelling aan UV en het verhogen van het bewustzijn rondom zon blootstelling als één van haar doelen gesteld.

Gedrag
In Nederland houdt het KWF zich bezig met kankerbestrijding om de mensen te informeren over de gevaren van uv-stralingen. Zij geven tips op hun website tips hoe je om moet gaan met veel blootstelling van de zon, zoals insmeren met hoge factor zonnebrandcrème en de zon tussen 12.00 en 15.00 uur te vermijden. Omdat de zon op deze tijdstippen op haar ‘gevaarlijkst’ is. Helaas heeft het KWF sinds 2010 geen actieve campagne meer gevoerd omdat de organisatie er voor gekozen heeft om zich volledig te richten op een ‘Rookvrij Nederland’.

Hoogleraar dermatoloog Tamar Nijsten, geeft in datzelfde onderzoek aan dat ondanks de inspanningen die geleverd is om het zon gedrag van de bevolking te wijzigen, het gedrag van de burgers nauwelijks veranderd is. Dit geldt ook voor landen als Australië, waar de campagnes wel actief gevoerd worden. In een populatieonderzoek gaven de deelnemers aan meer zonnebrandcrème te smeren en vaker beschermende kleding te dragen, maar de kans dat de deelnemers verbrand waren door de zon bleef gelijk met vroeger

In de video komt Theo Brouwer aan het woord en vertelt zijn ervaring met huidkanker. Ook vertelt Darwin Woodly, verpleegkundige dermatologie, welke tips zij mensen met ‘plekjes’ meegeven.