De prijs van het medicijn Priadel is afgelopen week verdrievoudigd. Patiënten, psychiaters en politici reageren geschokt: hoe kan een farmaceut zoiets doen? Jan-Jaap Mooij, psychiater bij GGZinGeest: “Dit wordt een flinke aderlating voor veel patiënten.”

Manieën, schizofrenie, chronische depressies en bipolariteit: het medicijn Priadel voorkomt dat mensen met deze ziekten de diepte in glijden. Ontwikkeld door het Britse bedrijf Essential Pharma is het momenteel het enige medicijn op de markt wat een prettige inname heeft en de juiste hoeveelheid lithium bevat – de werkende stof in deze stemmingsstabilisator. Deze monopolische positie heeft het bedrijf behendig ingezet: donderdag verhoogden ze de prijs van €4,76 naar €15,78. Dat is de maximale toegestane verhoging volgens de Wet geneesmiddelenprijzen.

Mooij is psychiater bij GGZinGeest en schrijft het middel veel voor bij zijn patiënten. “Mensen met een bijvoorbeeld een manische depressie hebben dit echt nodig. Als ze het niet gebruiken, kunnen ze in een diepe depressie terecht komen en zal dit erge gevolgen hebben voor zichzelf en de omgeving.”

“Patiënten zullen gaan overwegen om te stoppen met het medicijn”

De vraag is natuurlijk of deze prijsverhoging het gebruik van het medicijn zal beïnvloeden. Zullen patiënten er nu mee stoppen? “Ik hoop het niet,” aldus Mooij, “Maar we weten het nooit. Het zal zeker niet bijdragen om patiënten te overtuigen om het middel te blíjven gebruiken, wat soms sowieso al lastig is.” Als het een tijdje goed gaat met een patiënt, heeft deze het idee dat zijn ziekte over is, maar dat is juist het manische en bipolaire gedeelte ervan.

Mensen die psychiatrische aandoeningen hebben leven vaak in de bijstand. Ze kunnen wegens hun ziekte niet werken en moeten het doen met bijvoorbeeld de Wajong uitkering. Door de prijsverhoging van Priadel gaat de eigen bijdrage die deze patiënten moeten betalen omhoog met €11 per maand. “Dat wordt knijpen voor veel van mijn patiënten, die vaak laag-gemiddelde staan op de economische ladder.” Bij Mooij leven ongeveer 80% van zijn psychiatrische patiënten van de bijstand.

Depressie in Nederland 

Volgens het Trimbos Instituut zijn 1 op de 5 volwassenen depressief geweest in hun leven. 24,3% van de vrouwen heeft dit weleens meegemaakt, en 13,1% van de mannen. In het afgelopen jaar maakte 1 op de 20 Nederlandse volwassenen een depressie mee.

Depressie is veelvoorkomend onder volwassenen in Nederland. 20% heeft weleens een depressie gehad. Maar hoe voelt dat eigenlijk? En hoe reageert de omgeving erop? Rosa* is 22 jaar en depressief.

*De naam Rosa is gefingeerd om privacyredenen. Haar echte naam is bekend bij de redactie.

Inzet in de maatschappij

Veel organisaties zetten zich in tegen het nog steeds heersende stigma rond deze ziekte. “We moeten het bespreekbaar maken, en ‘normaal’,” aldus Nienke Bouwman van Socialrun, een stichting die jaarlijks een hardloopevenement organiseert waarbij 33 teams een ronde om het IJsselmeer rennen. Ondertussen worden er “verhalen gedeeld” en komt het onderwerp van psychische ziekten meer in het licht. Bouwman vertelt: “Iedereen krijgt wel iets met psychische ziekten te maken in zijn leven, maar we hebben het er zo weinig over. Dat is jammer.”

Nu met de prijsverhoging van het antidepressivum heeft dit thema de voorpagina van de kranten gehaald. Mooij is daar blij om; “Of het om de juiste reden is of niet, toch is de aandacht voor deze ziekten heel belangrijk.” Mensen weten namelijk niet zo goed hoe het allemaal precies zit, legt psychiater Mooij uit. “Een psychische ziekte kan je niet zien. Het is als te hoge bloeddruk: je hebt er medicijnen voor nodig maar mensen hebben geen idee dat je ziek bent.”

Maar wat is een depressie eigenlijk? En hoe weet je zeker of je de ziekte hebt, of dat je gewoon even een beetje in de put zit? Nienke Bouwman en Frank Bonekamp van Stichting Socialrun zet zich in voor de inclusie van mensen met een psychische aandoening. Ook spreekt verslaggever Noah Moeys psycholoog Leona Tre over de criteria van een depressie-diagnose.