China is bezig met het maken van een kunstmatige zon die zes keer heter is dan de echte zon. De zon wordt nagebootst om zo energie op te wekken voor groene stroom. Ook zou volgens sommigen de kunstmatige zon ‘The Victor’ een oplossing kunnen zijn voor de klimaatcrisis.

Met de Experimental Advanced Superconducting Tokamak is het Chinese onderzoekers gelukt om de heetste temperatuur op aarde te creëren. Dit door middel van kernfusie; in de kern van de zon wordt continu waterstof samengesmolten tot helium. Energie die daarbij vrijkomt zorgt ervoor dat de zon al miljarden jaren aan het branden is. Kernfusie hebben ze nu, bij het produceren van de kunstmatige zon, op aarde gebruikt.

Energie
De bedoeling is dat The Victor uiteindelijk meer energie oplevert dan dat hij verbruikt, daarvan is momenteel nog geen sprake. De zon verbruikt nu namelijk nog meer energie. Hans van Eck is werkzaam bij Magnum-PSI in Eindhoven. Dit is de enige laboratoriumfaciliteit ter wereld die nu al materialen kan testen onder de extreme plasmacondities die zullen heersen bij de uitlaat van ITER. “Op aarde lukt netto energie uit kernfusie nog niet. In bestaande experimenten kost het nog meer energie om de brandstof op te warmen dan dat er uit de fusiereactie vrijkomt. Simpel gezegd: er lekt te veel warmte weg”, aldus Van Eck. Volgens Van Eck is de oplossing het opschalen en de nieuwste opsluitingstechnieken inzetten: “Dat gaan we doen in het experiment ITER in Zuid-Frankrijk, een wereldwijd samenwerkingsproject.” ITER is ontworpen om als eerste fusiereactor ooit méér energie vrij te maken uit waterstoffusie dan dat er nodig is om de brandstof te verhitten, vermeldt Van Eck. Deze reactor wordt nu gebouwd en de experimenten moeten in 2025 van start gaan. Ook is volgens Van Eck ITER nog geen experiment om de beste fusie-condities te vinden en zal hij ook geen stroom leveren: “Dat is weggelegd voor de demonstratie-energiecentrale DEMO, waar nu al over wordt nagedacht. De bouw van DEMO zou in 2035 moeten beginnen om in 2050 online te komen.”

Groene stroom
De kunstmatige zon produceert groene stroom, toch kan daar niet de hele wereld van leven. “Een volwassen fusiecentrale bouwen zal evenveel energie opwekken als een flinke kolen- of kerncentrale nu doet. Met één centrale bouwen ben je er dus niet”, aldus Van Eck. In principe is er volgens Van Eck fusiebrandstof genoeg om onze totale energievraag voor tienduizenden jaren te dekken, maar in de praktijk zullen we een mix van energiebronnen gebruiken. “Zon en wind waar dat makkelijk kan en waar er veel energie mee te oogsten is; fusiecentrales als vervanger voor de grote kern- en kolencentrales, om energie op te wekken voor dichtbevolkte gebieden met veel industrie”, vermeldt Van Eck.

Niet de oplossing voor nu?
Douwe Huitema, adviseur duurzame economie en leefomgeving bij KplusV Arnhem, vindt het goed om te zien dat de ‘wat jongere generatie’ zich steeds meer bezighoudt met duurzaamheid: “Ik kom steeds meer jongeren tegen die rekening houden met hoe slecht plastic is voor onze planeet. Ik ken zelfs mensen die heel goed bezig zijn doordat zij, bijvoorbeeld eigen koffiecups meenemen zodat ze zo min mogelijk afval creëren. Niemand die daar raar tegenop kijkt want dat is tegenwoordig heel normaal. Vroeger spraken ze nog van een ‘geitenwollen sokken groep’.”

De kunstmatige zon is volgens Huitema niet dé oplossing voor nu. Verslaggever Hulya Akkurt spreekt met Huitema om zijn mening te horen over de productie van de kunstmatige zon:

Toekomst
De kunstmatige zon is niet het enige project rond duurzame energie. Van Eck vertelt dat sommige projecten al commercieel zijn, zoals windmolens en zonnecellen. “De grote stap voor de komende decennia wordt goede opslag en omzetting van energie. Want als we geen kolen- of gascentrales meer hebben om altijd gegarandeerd stroom te leveren, zullen we de wisselvallige stroom uit zon en wind ergens op moeten kunnen slaan tot we ‘m nodig hebben. Eén spannend onderwerp waar we aan werken zijn zogenaamde Solar Fuels: energie uit wind en zon omzetten in brandstoffen waar geen extra CO2 bij vrijkomt zodat je bijvoorbeeld de zomerse zonne-energie zonder weglekken kunt bewaren tot in de winter. Of zodat we kunstmatige kerosine kunnen maken voor groen vliegverkeer”, aldus Van Eck.