Waar 15 jaar geleden de boodschappen nog netjes op de band bij de kassa werden gelegd in de supermarkt, lijkt dit beeld langzamerhand te verdwijnen. In 15 jaar tijd is het afrekenen van de boodschappen steeds meer in de handen van de klant terecht gekomen. Met als hoogtepunt het achteraf betalen.

Bij AH to go filialen wordt dit systeem nu uitgerold, het afrekenen van de boodschappen hoeft niet meer aan een kassa te gebeuren maar wordt na het boodschappen doen van de betaalrekening afgeschreven. ”Bij tap to go scant de klant met een kaart of telefoon de producten van zijn keuze. Nadat alle producten zijn gescand verlaat de klant de winkel zonder langs de kassa te moeten. Er is geen check-in of check-out’’, aldus Anoesjka Aspeslagh, voorlichter bij de Albert Heijn.

Eenzelfde soort systeem heeft de NS ingevoerd met NS Flex, reizigers hebben daarmee de mogelijkheid om het bedrag waarmee zij gereisd hebben aan het einde van elke maand automatisch te laten afschrijven van hun rekening.

Privacy
Dat de Albert Heijn met het nieuwe betaalsysteem de gegevens van je betaalrekening heeft baart Miranda Slob zorgen. Met haar stichting handjecontantje.org vecht zij voor de vrijheid en privacy van klanten in het hedendaagse betalingsverkeer. ‘’ Wij zijn voor het behoud van contant geld, dat heeft te maken met de privacy en vrijheid van klanten die anders verdwijnt. Contant geld blijft in onze ogen ook de snelste manier van betalen, je hebt het altijd op zak. Dus waarom zou je dat willen veranderen’’ Daarnaast zien ze bij handjecontantje.org ook risico’s in het afgeven van persoonlijke informatie ‘’ Met de nieuwe betaalsystemen die de NS of de Albert Heijn invoert is alles digitaal, de overheid of wie dan ook kan volledig nagaan wat je doet. Je bent volledig digitaal traceerbaar en je moet je daarom goed afvragen of je dat wel wil’’

Joyce Donat van de Consumentenbond legt in een gesprek met verslaggever Wessel Antes uit wat de risico’s zijn voor consumenten bij nieuwe betaalinnovaties, deze liggen vooral op het gebied van privacy. Ook gaan wij langs een Albert Heijn filiaal om te testen of de behoefte er bij de consumenten wel is om alles sneller te laten gaan.

Diefstal
Naast dat het kassaloos afrekenen veel efficiëntie met zich meebrengt brengt het ook gevaren met zich mee. Met de nieuwe betaalmethodes is er minder controle op wat de klanten consumeren en wat daarvoor daadwerkelijk betaald wordt. Bestaat er hierdoor een kans dat er in de winkels ook steeds meer diefstal plaats vindt? Aspeslagh gelooft van niet: ‘’We hebben vertrouwen in onze klanten. In veel winkels hebben we al scan&go. Dan scan en betaal je zelf je koffie of broodje. Daar hebben we goede ervaringen mee.’’  Ook het Centraal Bureau Levensmiddelen ziet met de opkomst van de nieuwe manieren van betalen geen extra risico voor diefstal. ‘’De meeste klanten zijn te vertrouwen en er is ook altijd een vorm van controle. Bij de zelfscan hebben we bovendien steekproeven. Maar niet iedereen is een dief en mensen die echt willen stelen vinden wel een manier. Die nemen niet het risicio om makkelijk gesnapt te worden. Winkeldieven zijn over het algemeen wat inventiever”

Werkgelegenheid
Bij grotere supermarkten in ons land is steeds meer te zien dat zelfscankassa’s de normale kassa overnemen. Elke keten heeft hier zijn eigen manier voor waardoor er niet altijd werkplekken verdwijnen. Waar de ene supermarkt alles door de klant zelf laat doen en controleert op steekproef, laat de ander de klant zelf scannen maar de betaling afwikkelen door een medewerker.

Lucas, AH to go medewerker: ”Baanonzekerheid is voor de toekomst en niet voor nu.”

Een aantal maanden geleden zei Albert Heijn topman Wouter Kolk nog over zelfscankassa’s of kassaloze winkels. “Ik geloof niet dat de caissière zal verdwijnen, mensen vinden een kassa fijn. Maar we zullen er wel steeds minder nodig hebben’’ Dat lijkt nu ook te gebeuren in de AH to go winkels. Klanten kunnen nog steeds bij een normale kassa terecht of bij een scan&go kassa. Daarnaast zullen er ook nog steeds medewerkers ingezet worden voor controles. Op die manier zullen de werkplekken nu nog niet zo snel verdwijnen, maar als de kassaloze systemen uitbreiden zal dat dus wel meer gebeuren.