Al een aantal jaar daalt de vaccinatiegraad. Door verschillende redenen laten ouders hun kinderen niet meer vaccineren. Dit is niet zonder gevaar. Artsen luiden de noodklok. Een niet gevaccineerd kind maakt zichzelf namelijk niet alleen kwetsbaar, maar ook zijn omgeving. Wat nu?

De trend van een vaccine dat de ziektes dat DKTP (Difterie, kinkhoest, tetanus en polio) moet tegengaan spreekt boekdelen. In 2011 was het nog zo dat 95,4% van de zuigelingen gevaccineerd, tegenwoordig is de vaccinatiegraad van dit vaccine gezakt naar 92.6%. Dat ouders hun kinderen niet laten vaccineren komt door verschillende redenen. De meeste doen dat vanuit een antroposofische levensovertuiging, religieuze motieven en homeopathische standpunten. Ook wordt er steeds meer aan de werking van vaccines getwijfeld.

Gevaar op terugkeer mazelen

Dat de daling van de vaccinatiegraad potentieel gevaar is, stelt het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) op haar site. “Een dalende vaccinatiegraad vergroot het risico op een toekomstige mazelenuitbraak zoals momenteel speelt in Italië, Duitsland en andere Europese landen waar de vaccinatiedekking ook lager is geworden.” Dat een te lage vaccinatiegraad echt een gevaar is, laat Frankrijk zien. In de eerste vijf maanden van 2018 werden 2500 gevallen van de mazelen geconstateerd. 22% van de ziektegevallen moesten opgenomen worden in het ziekenhuis. Tot mei 2018 zijn er drie personen overleden aan de mazelen.

In Nederland verwacht het RIVM geen mazelenuitbraak op korte termijn. “Nog steeds is bijna 95 procent van de bevolking tegen mazelen ingeënt. Bovendien is de groep die het meeste risico loopt, namelijk het niet-gevaccineerde deel van de gereformeerden, blootgesteld aan de ziekte tijdens de laatste mazelenuitbraak in 2013-2014, waardoor nu het risico op verspreiding klein is.”

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) streeft naar een vaccinatiegraad van 95% voor de eerste en tweede mazelenvaccinatie. Deze norm is nodig om eliminatie van mazelen te bereiken. In Nederland wordt deze norm nu niet meer gehaald.

Buitenland

CDA-Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik laat aan Radio 1 weten de dalende vaccinatiegraad heel zorgelijk te vinden. “Er moet veel meer voorlichting komen. Vaccinatie is niet gevaarlijk. Burgers vragen zich af: wat is goed en wat is niet goed? Laten we cijfers van onderzoek publiceren, zodat we misvattingen kunnen wegnemen.”

In de Europese Unie wordt er door verschillende landen anders gehandeld rondom deze discussie. In Italië en Frankrijk zorgden de mazelenepidemieën tot een vaccinatieplicht. In Nederland ligt deze maatregel gevoelig doordat onze wet voorschrijft dat er niet verplicht inbreuk mag worden gemaakt op de lichamelijke soevereiniteit. Wat in Duitsland gebeurt is dat er een informatieplicht geldt voor ouders. Zo zijn ze verplicht het vaccinatieconsultatiebureau te bezoeken.

“Daarnaast mogen kinderdagverblijven kinderen die niet zijn gevaccineerd weigeren en zijn ze verplicht de ouders aan te geven bij de zorgautoriteit als ze niet willen inenten”, meldt Schreijer-Pierik aan NPO1. “Ook in Duitsland zijn er steeds minder mensen die laten vaccineren. Ouders vragen bij kinderdagverblijven wat hun beleid is, voordat ze besluiten of ze hun kind daar wel of niet naartoe willen brengen.”

Politiek

In Nederland beginnen politieke partijen zich tegenwoordig te moeien in de discussie. De plannen zijn echter erg verschillend waardoor een eenduidige actie moeilijk te regelen is. “De VVD denkt aan een vaccinatieplicht als de cijfers nog verder dalen”, zegt fractievoorzitter Dijkhoff tegen de NOS. “Dat is juridisch haalbaar, want in verschillende Europese landen geldt al een vaccinatieplicht.”

Volgens de D66 gaat moeten we niet aan een vaccinatieplicht denken. “Een vaccinatieplicht gaat te ver. De partij wil wel dat kinderopvangbedrijven niet-ingeënte kinderen in alle gevallen kunnen weigeren. Ouders moeten een vaccinatiebriefje laten zien als de kinderopvang daar om vraagt. Kunnen of willen ze dat niet, dan mogen hun kinderen worden geweigerd.” “Een Kamermeerderheid voelt daar ook wel voor. In elk geval de VVD, het CDA, de SP en de PvdA zijn het ermee eens. GroenLinks denkt er nog over na.”

Volgens de NOS wil D66 dit bij wet regelen. “Als in de Wet op de Kinderopvang wordt geregeld dat kinderopvangbedrijven kinderen zonder inentingsbewijs mogen weigeren, dan zal een rechter het belang van de volksgezondheid zwaarder laten wegen dan het recht op privacy.” “We moeten weten welke juridische haken en ogen hieraan zitten”, zegt staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid tegen de NOS.