Slechts een uur had Jorik Scholten, bij het grote publiek beter bekend als ‘Lil Kleine’, nodig in November om zijn optreden in de Ziggo Dome uit te verkopen. Buiten het feit dat dat al een prestatie opzich is, schrijft Kleine ook geschiedenis door als eerste rapper een solo optreden te geven in de Ziggo Dome, waar met gemak 17.000 mensen in passen. Een grote prestatie voor de Nederlandse hiphop.

Ook in Amerika zette hiphop een indrukwekkende prestatie neer. Rapper Kendrick Lamar kreeg aan het begin van 2018 te horen dat hij met zijn album ‘DAMN’. de Pullitzer prijs had gewonnen en daarmee de allereerste rapper ooit was die deze prestigieuze prijs, die normaal aan jazzmuzikanten wordt uitgereikt, in ontvangst mocht nemen. Nog een overwinning die hiphop op zijn naam mocht schrijven.

Voor veel mensen is dit een bevestiging dat hiphop, zowel in Nederland als Amerika, op dit moment groter dan ooit is, en gezien de stijging in de verkoopcijfers van de afgelopen jaren (in 2018 was hiphop zelfs het meest gestreamde genre in Amerika) lijkt het plafond nog niet eens bereikt te zijn. Waarschijnlijk had de allereerste generatie rappers je voor gek verklaard als je ze had verteld hoe groot hiphop zou worden.

De geboorte

Hiphop was 35 jaar geleden namelijk nog een onbekende, lokale hype die geboren werd in The Bronx, een probleemwijk in New York. Door de grote armoedegolf heerste er veel criminaliteit in deze buurt. Feestjes en muziek leken de enige afleiding te zijn die de bewoners hadden om even tot rust te komen. Helaas had niet iedereen in The Bronx genoeg geld om wekelijks een club of discotheek te bezoeken, waardoor ze met een creatieve en goedkope oplossing moesten komen. Al snel werd deze oplossing gevonden: de mensen organiseerden en gaven zelf feesten in achtertuinen of kelders (afhankelijk van het weer). Eén van de eerste mensen die zo’n eigen feest organiseerde was Kool Herc. Kool Herc kwam oorspronkelijk uit Jamaica, waar hij werd geïntroduceerd aan de draaitafel, die veel door DJ’s op feesten werden gebruikt. De Jamaicaan nam dit idee mee naar de Verenigde Staten en maakte tijdens zijn eigen feestjes gebruik van een draaitafel, waarmee hij verschillende platen vloeiend in elkaar kon laten overlopen. In tegenstelling tot de DJ’s in Jamaica, focuste Herc zich meer op de instrumentale gedeeltes van de platen en begon hij daar mee te experimenteren.

Op 11 augustus 1973 gaf Herc zijn eerste feestje met zo’n draaitafel en deze dag gaat dan ook de geschiedenis in als de dag dat hiphop werd geboren. De prijzen van dit feest waren erg makkelijk te betalen (25 cent voor vrouwen en 50 cent voor mannen), waardoor Herc’s eerste feest gelijk al een groot succes was. De interesse die de DJ voor de instrumentale gedeeltes van platen had viel ook goed bij het publiek. Veel mensen vonden dat deze ‘beats’ die Herc creëerde met zijn draaitafel heel lekker waren om op te breakdancen. Het duurde dus niet lang voordat breakdance en DJ’ing onlosmakelijk verbonden zouden worden met elkaar.

In de tussentijd werd graffiti ook steeds populairder in New York. Activisten gebruikten het om een boodschap over te brengen en straatbendes om hun ‘territorium’ af te bakenen. Hoewel veel mensen het in eerste instantie als vandalisme zagen, begonnen steeds meer mensen het  te waarderen en het zelfs als een kunstuiting te zien. Het begon steeds meer te passen bij de straatcultuur die langzaam aan het opbloeien was in New York, Hierdoor werd er, naast breakdance, ook al snel een link gelegd tussen graffiti en hiphop.

De doorbraak

Langzaam maar zeker werden de hiphopfeestjes steeds populairder en waaide deze hype zelfs over naar de andere steden in Amerika. DJ’s gaven het publiek de tijd van hun leven, en om deze belevenis te versterken werd er iets extra’s toegevoegd aan het draaien; rappen. In eerste instantie waren rappers er alleen om de DJ’s van de avond te introduceren, maar al snel mochten ze de (inmiddels welbekende) instrumentale gedeeltes van de platen opvullen met korte raps. Deze raps werden zo erg gewaardeerd dat steeds meer rappers hun teksten begonnen op te nemen in studio’s en als nummers uitbrachten. In 1979 schreef de rapgroep Sugarhill Gang geschiedenis door de allereerste hiphop-hit ooit te scoren. Op dat moment brak rap, en dus hiphop, door bij het grote publiek. Nu het spits afgebeten leek te zijn, werden er steeds meer hits gescoord door rappers. In de jaren 90 kwamen er zoveel hiphop-hits uit dat hiphop het jarenlang dominante rock ’n roll-genre leek te overstijgen.

De volledige opbloei

De raps, die inmiddels steeds controversiëler werden en het geweld van de probleemwijken verheerlijkten, werden steeds vaker een punt van aandacht in de media. Hierdoor werden de raps en rappers nog populairder onder jongeren en leek het einde nog lang niet in zicht. Rond 2004 maakte deze beruchte ‘gangstarap’ steeds meer plaats voor de meer gevoeligere en vrolijkere raps, waardoor hiphop bij een nog groter publiek in de smaak viel dan alleen bij jongeren. In de tussentijd werdhiphop in Nederland ook steeds populairder. Rappers als Brainpower, Lange Frans en Baas B scoorden de ene na de andere hit met nummers als Dansplaat, Moppie en Het Land Van.

Uiteindelijk bleek dit slechts het begin te zijn, want als we een grote sprong maken naar 2019 zien we dat hiphop in Amerika en Nederland aan de top van alle genres staat. Rappers als Kendrick Lamar die met zijn rapalbum een prestigieuze muziekprijs als de Pullitzer prijs binnensleepte en Lil kleine die in een uurtje de Ziggo Dome uitverkocht, zijn daar goede voorbeelden van. Hiphop heeft een lange weg afgelegd, maar is na veel uitverkochte stadions, grote prijzen en gedomineerde hitlijsten opgebloeid van een lokale straatcultuur naar een wereldwijd fenomeen.