51 procent van Nederland is niet meer gelovig

51 procent van Nederland is niet meer gelovig

Tags :

Category : Politiek

Hoeveel mensen in uw omgeving zijn nog gelovig? De cijfers van het CBS liegen er namelijk niet om: tussen 2012 en 2017 is ongeveer 4% van de aanhang weggelopen bij het christelijke geloof. Nieuwe cijfers van het CBS tonen aan dat sinds 2018 officieel meer dan de helft van de Nederlandse bevolking niet meer in een religie gelooft. Waarom gaat de ontkerkelijking in Nederland zo snel?

Het proces van ontkerkelijking, ofwel secularisatie, neemt in Nederland al meerdere jaren af. Al sinds 1933 zijn er rapporten te vinden over het ineenkrimpen van de kerk in Nederland. De oorzaken van de secularisatie zijn niet heel simpel vast te stellen, en hier is veel onenigheid over tussen verscheidene onderzoekers. In dat rapport uit 1933, geschreven door professor Kruijt, wordt als oorzaak genoemd dat er destijds sprake was van ‘’sociale nood’’, en dat de kerk hier te laat tegen in ging. Sterker nog, volgens hem werden de oplossingen die werden aangedragen afgewezen omdat die volgens de kerk in strijd waren met de bijbel. Secularisatie in Nederland is dus zeker niet iets van de laatste jaren, maar een kwestie die al heel lang speelt in Nederland.

Nederland is in haar secularisatie niet alleenstaand binnen Europa, maar hier gaat de ontkerkelijking wel heel snel. Duitse onderzoekers Detlef Pollack en Gergely Rosta van de Universiteit van Munster beschreven de ontkerkelijking binnen Nederland als een ‘’vrije val’’ in vergelijking met andere landen in de EU, omdat de afname van gelovige zo snel ging. Zij omschrijven de oorzaak als afname van invloed. Dit komt weer door de overdracht van taken naar de overheid, zoals zorg en onderwijs.

Wat zijn volgens een theoloog de redenen van de hevige secularisatie binnen Nederland? Reinier Sonneveld, theoloog en schrijver, geeft een verrassend antwoord.  ‘’Alle cijfers wijzen erop dat de neergang is gestopt.  In die zin, dat de huidige neergang een nog na ijlend effect is van de kerkverlating onder ouderen – onder die 4 procent zijn veel overlijdensgevallen – maar dat onder jongeren de kerkverlating historisch laag is, en de generatie ná de millennials zelfs weer religieuzer is dan de millennials.’’ Sonneveld vindt dus dat Nederland helemaal niet meer seculariseert, maar dat dit een oude trend is. De reden waarom het vroeger zo rap ging is volgens hem omdat wij in onze secularisatie heel erg streng zijn geweest.  ‘’Alles ‘moest’ om. Iedereen ‘moest’ hetzelfde denken, zeker in de stedelijke, academische cirkels.’’

Zelfs over de kwestie of de secularisatie doorzet is onenigheid tussen deskundigen. Maar cijfers liegen niet. Het CBS rapporteerde in 2016 dat in bijvoorbeeld Amsterdam 62,2 procent niet meer kerkelijk gezind is, en in Utrecht 61 procent. In de bijbelbelt is het gehalte gelovigen in de verschillende gemeentes nog wel erg hoog. In Ede bijvoorbeeld is nog 60 procent kerkelijk gezind.

Of de ontkerkelijking doorzet of niet, het blijft een feit dat een groot deel van Nederland de kerk de rug heeft toegekeerd. Dit proces is al lang bezig, en is een gevolg van meerdere oorzaken waarover debat over is onder geleerden.